In het boek wordt oa ingegaan over hoe Stallman met computers in aanraking kwam, maar ook met zijn eerste gesloten software en de beperkingen die dit met zich meebracht. Ook wordt goed ingegaan waarom het belangrijk is om het over vrije software en geen open software te hebben hoewel de marketingterm tegenwoordig open source voorschrijft.

Maar de echte klapper van dit boek is zit in de epilogue waar oa uit de doeken wordt gedaan hoe dit boek tot stand is gekomen en dat er voor uitgever O’Reilly is gekozen. Het vat ook meer dan goed samen waar dit boek, maar ook de Free Software Foundation voor staan. Het is dan ook zeer zeker aan te raden om te lezen voor een ieder met een achtergrond of interesse in de ICT of juridische wereld.

Veel wijzigingen zijn wijzigingen onder de motorkap en zullen bij dagelijks gebruik amper tot niet opvallen. De kernel is bijgewerkt tot 2.6.27, glibc tot 2.8 en GNOME tot 2.24. Een andere aanpassing is dat de AMD64-versie van Ubuntu voorzien is van extra maatregelen om dingen zoals buffer overflows tegen te gaan als stap naar extra veiligheid en om uit te vinden waar de problemen zitten. Dit samen met een bijgewerkte X-server waardoor veel acties automagisch kunnen gebeuren is er weinig wat er echt voor de gebruiker gaat veranderen.

Wat er wel gaat veranderen voor de gebruiker zal in de toekomst liggen en de adoptie van nieuwe technieken. Een van deze technieken zal Jabber betreffen, want met GNOME 2.24 is een weg ingezet om standaard infra te bouwen zodat instant messaging en communicatie tussen applicaties transparant mbv XMPP kan plaats vinden. Helaas levert Ubuntu deze packages nog niet als default mee, maar er zijn plannen om dit wel te gaan doen. Net zoals Ubuntu de overstap aan het maken is naar OpenJDK ipv Sun Java, maar voor beide is nog geen einddatum inzicht.

Met de aankomende release komt weer iets naar voren waar veel FOSS projecten zoals GNOME al jaren last van hebben. Veel projecten beginnen op een leeftijd te komen dat ze langzaam aan volwassen beginnen te worden en men er wel redelijk uit is. Er wordt hard gewerkt om code op te ruimen, te voldoen aan standaarden zoals die van Freedesktop, maar ook om vertalingen en documentatie op orde te krijgen. En ik zeg het nogmaals, maar FOSS begint gelukkig langzaam aan saai te worden.

Internet, open standaarden en vrije software hebben de wereld verandert en we staan eigenlijk nog aan de wieg. Mensen uit Brazilie en Thailand werken nu aan vertalingen voor GNOME, mensen uit de VS en Polen werken aan de Linux-kernel, mensen uit Zuid-Afrika en Belgie werken nu aan Wikipedia om artikelen bij te werken. Een schrijfster in Canada werkt nu aan een boek in OpenOffice.org, een jongen in India leert nu Python, een meisje uit Rusland heeft contact met haar familie via Ekiga.

Afstanden zullen niet verdwijnen en geld zal altijd een andere waarde hebben, maar wetende dat mensen met de minuut vrijer worden om creatief te zijn, om te ontdekken en leren, maar ook emoties te delen met andere geeft te denken. Misschien is vrije software niet de code waar het om draait, maar wat er uit voortkomt en welke kant we op kunnen. Misschien is rijkdom wel niet wat je bezit, maar juist wat je deelt.

Maar misschien is deze killerapp er al lang en kijkt iedereen er overheen. Wat als de killerapp juist hetgene is waar je naar kijkt en gebruikt. Wat als de killerapp nu eigenlijk de vrijheid is die je hebt gekregen en niet meer afhankelijk bent van een eindeloze upgrade cycle? De jacht naar de laatste versie om mogelijk je problemen op te lossen. De jacht naar de laatste werkende serialnumbers of crack om iets aan de praat te krijgen of te houden.

Je ziet dezelfde jacht bij computers waar men altijd de laatste en snelste machine wil hebben, maar waarom? Je messanger wordt er echt niet beter van. Je spreadsheet wordt niet echt mooier van meer frames per second. Maar het maakt de verkoopcijfers van sommige partijen wel heel erg interessant en is dat een reden om maar elke keer de marketeers te blijven volgen?

Ja ik geef toe dan meer soms altijd beter lijkt, maar soms kan minder juist meer zijn. En misschien dat hier ook juist de kracht van vrije software ligt zeker als we naar sommige projecten kijken welke redelijk volwassen en compleet beginnen te worden. Het is misschien jammer om te zeggen, maar het spannende en de magie van vrije software begint langzaam te verdwijnen. Een nieuw tijdperk wordt nu wel langzaam ingeluid gelukkig en nieuwe uitdagingen ontstaan.

Maar waarom stoppen? De content op zich is goed, maar het is een gemis om geen boek vast te kunnen houden. Je kan niet lekker gaan zitten in stoel en een worden met het boek. Daarbij is de prijs redelijk stevig om toegang te blijven houden tot boeken. Het wordt dan ook duidelijk waar het om gaat en waar de volgende hindernis ligt voor de vrije wereld. Een hindernis die ook al door Richard Stallman een flinke tijd is aangegeven, want goede vrije documentatie ontbreekt vaak of verdwijnt naar een uitgever.

Helaas gaat er nu wel iets verloren, want ik was begonnen om Safari uit te testen om minder boeken aan te kopen en op de boekenplank te zien verdwijnen. Ik heb ook wat gewonnen, want in plaats van elke maand geld naar een bijna failliet land te sturen, gaat er nu elk jaar een bijdrage naar de lokale bibliotheek zodat ik daar zowel lees-, studie- en audioboeken kan lenen. Tevens help ik daarmee de lokale economie en kan ik nog steeds lekker met mijn boek een worden op de bank. Laat de koude winteravond maar alvast komen.

Deze problemen heeft Microsoft ook met vertalingen van oa Windows en Office waarbij meer dan eens een internationale crisis is ontstaan. Zeker als je je betalende klanten voor bloeddorstige wildemannen uitmaak en het je zuiderburen zijn zoals Microsoft de Mexicaanse bevolking beschreef halverwege de jaren negentig.

Gelukkig zal dit een stuk minder snel bij vrije software plaats vinden aangezien bijna alle vertalingen door mensen worden gedaan waarbij het de moedertaal is. En er ook steeds vaker een stuk trots bij komt kijken zoals bij de Fransen die hun taal koesteren ipv de Nederlanders die alles adopteren wat maar lekker klinkt in het lokale dialect. Toch blijken ook Nederlanders hun taal te koesteren, want bij veel vertalingen van vrije software zitten ze bij de top 10 van meest complete vertalingen en ook bij het Debian project.

Het overzicht laat zien in hoeveel talen het package systeem kan communiceren met de gebruiker. En hoewel dit onbelangrijk lijkt is communiceren in je eigen taal voor veel gebruikers van belang. Zeker bij de oudere en de jonge generatie welke een andere taal nog niet of niet goed genoeg beheersen. Het toont ook zeer zeker hoe internationaal vrije software wordt gedragen en gebruikt, want toch een positief teken is in deze kapitalistische wereld waar steeds meer dingen om geld draait.

Mijn muziekverzameling is 100 procent in Ogg Vorbis en iTunes biedt daar geen ondersteuning voor, maar ik kan wel overstappen van Ubuntu naar Sun Solaris, OpenBSD of FreeBSD zonder problemen. Mijn bestanden voor spreadsheets, teksten en presentaties zijn in OpenDocument formaat en standaard onleesbaar in Microsoft Office, maar Apple lijkt ondersteuning te bieden in iWorks. In mijn huidige omgeving heb ik standaard de beschikking over oa PGP-encryptie, kan ik met een officepakket werken, mijn muziek beheren, probleemloos PDF-documenten aanmaken en bekijken, toegang tot een multiprotocol client voor instant messaging en ga zo maar door.

Als ik kijk hoeveel vrije software mijn leven de afgelopen tien jaar, het moment dat ik Windows NT 4.0 verwijderde uit de dual boot, heeft verandert kan ik niet meer dan concluderen dat er geen weg meer terug is voor mij. De migratie naar MacOS X zou misschien nog het makkelijkst zijn, maar dan nog zoveel obstakels die ik moet gaan overwinnen en bij Windows moet ik bijna echt weer bij nul beginnen. Zeker omdat Windows vrij kaal wordt geleverd, moet ik voor veel functionaliteit opnieuw applicaties gaan zoeken en is het enige positieve dat OpenOffice.org ook op Windows werkt.

Het lijkt er dus ook op dat ik gevangen zit in het web van vrije software waar bij elke release de grip om mij vast te houden groter wordt. En misschien is het niet eens de mogelijkheid die ik als gebruiker krijg door keuze en vrijheden, maar misschien meer die van de developers. De developers die steeds meer functionaliteit op elkaar afstemmen en laten samenwerken. Een trend die de laatste jaren echt merkbaar is geworden bij desktop omgevingen zoals KDE en GNOME waarbij de scheidslijn tussen applicatie, functionaliteit en data aan het vervagen is.

Vendor lock-in is dus iets wat voor mij een extra betekenis heeft gekregen en ook zeker iets is voor andere om te beseffen. Ik ben er alleen nog niet uit of dit een goede vendor lock-in is, want veel broncode waar ik nu op vertrouw valt of onder de BSD of GPL versie 2 licentie. Maar ook steeds meer van deze GPL versie 2 licenties worden omgezet naar GPL versie 3 en wat daar de uitwerking van is is iets waar de meningen nog over verdeelt zijn. Totdat deze uitwerkingen beter in kaart zijn gebracht onderwerp ik me voorlopig aan het experiment van de vrije wereld en kijk wat de toekomst me gaat brengen.

Grote open source projecten zoals GNOME, KDE, GNU, Mozilla en OpenOffice.org hebben op dit moment al meer dan 150 vertalingen waardoor een groot aantal gebruikers op de ze wereld bijna probleemloos toegang kunnen krijgen tot applicaties. Leveranciers zoals Redhat, Novell en Ubuntu is dit ook niet ontgaan en sommige proberen hier duidelijk voordeel bij te hebben zoals Ubuntu. Maar ook in de commerciele wereld is deze vorm van globalisatie geen onbekende en partijen zoals Microsoft, Apple en Google leveren ook vertalingen van hun software cq diensten aan in deze vorm.

Globalisatie was Sun Microsystems ook niet ontgaan wat duidelijk te zien is hoever Java nu al is en wat er voor de volgende release van Java nog op de roadmap staat. Maar Solaris was een beetje het ondergeschoven kindje tot nu op het gebied van globalisatie. Bij de volgende release in mei van project Indiana wordt g11n duidelijk op de kaart gezet als aandachtspunt. Sun lijkt hiermee dus een statement te willen maken over hoe ze tegen Linux en de wereld aankijken door hun kroonjuweel zo lijnrecht tegenover Linux te plaatsen in landen waar Linux redelijke voet aan de grond heeft. Hiermee lijkt de volgende versie van Solaris net z’n verandering te worden als Solaris 10 al was.

Hier komt ook de kracht van open source naar voren en hoe het de wereld aan het veranderen is, maar ook al verandert is. Bedrijven zoals Sun Microsystems, Novell en IBM hebben dit ook gezien en passen hun bedrijfsmodel aan, maar sommige niet en Office Open XML er een voorbeeld van. Maar of OpenXML gaat helpen is de vraag, want steeds vaker komt het geluid van “waarom zou ik moeilijk doen met licenties en geld uitgeven als ik het ook kosteloos kan krijgen en bijna alle features die ik nodig heb.” De toekomst kan nog interessante worden nu de kracht van open en vrije software langzaam bij het grote publiek duidelijk wordt.